PHẦN 1: PHƯƠNG PHÁPTÍCH CỰC TRONG DẠY HỌC MÔN TIN HỌC 1. Định hướng về phương pháp dạy học:

Hiện nay phương pháp dạy và học, cơ cấu và qui trình tổ chức đều có những thay đổi về bản chất. Người dạy trở thành chuyên gia hướng dẫn, giúp đỡ người học. Người học hướng tới việc học tập chủ động, biết tự thích nghi. Môi trường hợp tác tư vấn, đối thoại trở nên quan trọng. Kiến thức được truyền thụ nhưng được tạo dựng một cách tích cực bởi cá nhân người học. Tin học là môn học có nhiều điều kiện thuận lợi để thực hiện các phương pháp dạy và học mới này.

Trong việc thực hiện dạy và học theo phương pháp mới, những thành tựu và công cụ của Công nghệ thông tin đóng  vai trò hỗ trợ rất quan trọng. Do đó GV tin học có điều kiện thuận lợi để tạo dựng một thành tựu và công cụ đó để học sinh được học thoải mái hơn, phát huy được các kỹ năng về nhìn, nghe, nói, viết, đọc, làm…

Do đó, phương pháp dạy học cần hướng tới những mục tiêu sau:

+ Hình thành khả năng sử dụng máy tính phục vụ cho hoạt động học tập của bản thân, vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

+ Hình thành khả năng giải quyết vấn để một cách độc lập. Trên cơ sở đó phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo.

+ Hình thành khả năng làm việc tập thể, có niềm vui hứng thú học tập. Mọi người cùng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau…

Để thực hiện được phương pháp đổi mới này cần phải có một số yếu tố sau:

+ Tính kế thừa các phương pháp dạy học truyền thống có tính đến đặc điểm riêng của bộ môn.

+ Cần có máy tính và phần mềm để daỵ và học môn Tin học. Máy tính cá nhân được nâng cấp thường xuyên về tốc độ xử lý, dung lượng bộ nhớ….

+ Các bài thực hành đều được dạy trực tiếp trên phòng máy để học sinh học kiến thức mới kết hợp với thực hành ngay trên máy tính. ( Máy tính là giáo cụ trực quan)

+ Giáo viên cần tăng cường học tập nâng cao kiến thức và trình độ chuyên môn…

+ Tích cực khai thác vốn hiểu biết của học sinh để vận dụng, liên hệ để học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức, kỹ năng của môn học.

+ Giáo viên khác triệt để các đồ dùng và phương tiện dạy học: Máy tính, máy chiếu, tranh ảnh….để học sinh tăng cường hoạt động, phát huy tính tích cực, sáng tạo chiếm lĩnh tri thức, hình thành kỹ năng của bản thân.

+ Tận dụng điều kiện về máy tính ở nhà của học sinh

+ Chú ý đến mặt bằng kiến thức của từng đối tượng học sinh trong lớp, trong khối để có cách phân chia nhóm học, ca thực hành….

+ Tạo điều kiện để học sinh, nhóm học sinh được trình bày hiểu biết của mình trước lớp để các em tự nhận xét, đánh giá lẫn nhau…

+ Khai thác các lỗi của học sinh mắc phải, coi lỗi của học sinh là một cơ hội sư phạm cho việc dạy học..

2. Quan điểm chung về đổi mới phương  pháp dạy học bộ môn:

- Đổi mới phương pháp dạy học môn Tin học phải nằm trong định hướng chung của việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS đồng thời mang những đặc thù riêng của bộ môn.

- Đổi mới phương pháp dạy học là một trong những yêu cầu hàng đầu của đổi mới giáo dục phổ thông theo tinh thần của Nghị quyết 40, Quốc hội khóa X, tháng 12/2000.

- Đổi mới phương pháp dạy học là phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, bồi dưỡng phương pháp tự học, tự  rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học sinh .

- Tin học là một môn học mới, chưa có sẵn mạch kiến thức cơ bản như các môn học khác, vì vậy cần có định hướng một cách tổng thể các kiến thức, kỹ năng, phương pháp nhằm đảm bảo tính khoa học, tính sư phạm,đồng thời tránh chồng chéo giữa các cấp học, bậc học….

 3. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học bộ môn:3.1. Những điểm mới trong tổ chức dạy học và phương pháp dạy học môn Tin học:

- Trong chương trình SGK trước đây có một số tiết dành cho thực hành nhưng không chỉ định rõ mục đích yêu cầu, nội dung cụ thể. Giáo viên giải quyết mọi vấn đề ở trong giờ lý thuyết: Truyền thụ kiến thức mới, chữa bài tập… ở các tiết thực hành học sinh chủ yếu chạy lại trên máy các chương trình đã được chữa trên lớp hay bài tập đã làm ở nhà. Cách học như vậy thụ động và không hiệu quả ( Giờ lý thuyết dạy “chay” đến giờ thực hành phải mất nhiều thời gian để làm quen với các menu, biểu tượng, câu lệnh..)

- Trong chương trình SGK mới có thiết kế riêng các bài thực hành, những bài này cũng có mục đích, yêu cầu, nội dung như những bài học khác. Bài thực hành được dạy ở phòng máy, học sinh học kiến thức mới và thực hành ngay trên máy tính. Đây là phương pháp giúp học sinh kiểm nghiệm ngay kiến thức vừa học…

3.2. Đổi mới phương pháp theo hướng “ Tích hợp công nghệ vào lớp học”

- Đây là phương pháp làm tăng hiệu quả sử dụng công nghệ trong dạy và học: Có 2 biện pháp chính:

+ Phối hợp sử dụng nhiều loại công cụ để tăng cường hiệu quả các loại thiết bị. Thiết bị dạy học là một trong 4 yếu tố quan trọng trong quá trình dạy học.( Chương trình, nội dung, thiết bị dạy học, đánh giá).

+ Tích hợp công nghệ vào bài dạy: Là  việc lựa chọn phần mềm thích hợp, soạn giáo án có sử dụng công nghệ hỗ trợ dạy học, tổ chức cho học sinh hoạt động trong môi trường học tập do công nghệ tạo ra.

=> Bất kể hình thức sử dụng công nghệ nào, ứng dụng công nghệ cao hay thấp thì việc hòa nhập công nghệ nào cũng đòi hòi người giáo viên phải tiến hành động thái tái suy nghĩ, tái chuyển đổi và tái bố cục chương trình giảng dạy của mình..

3.3. Đổi mới phương pháp theo hướng tăng cường áp dụng các phương pháp dạy học tích cực:

Ngoài những nét đặc thù riêng của chuyên ngành, phương pháp giảng dạy môn tin học cũng nằm trong hệ thống phương pháp giảng dạy ở các trường phổ thông nói chung, do đó đổi mới phương pháp dạy học tiên tiến vào bộ môn là rất cần thiết.

Một số phương pháp dạy học tích cực sau đây có thể áp dụng trong dạy học môn tin học:

·  Dạy học nêu vấn đề

·  Dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ

·  Dạy học theo lý thuyết kiến tạo..

 Ngày giảng: 12/08/2009Người thực hiện: Nguyễn Thị Thắm PHẦN 2: PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH  1. Phương pháp kiểm tra đánh giá môn học:

- Môn tin học liên quan chặt chẽ đến việc sử dụng máy tính nên ngoài việc kiểm tra viết cần chú ý:

+ Đánh giá học sinh qua các tiết thực hành: Kĩ năng sử dụng máy tính và các phần mềm.

+ Đánh giá khả năng giải quyết vấn đề: Tìm hướng giải quyết và biết lựa chọn công cụ thích hợp.

+ Đánh giá khả năng làm việc theo nhóm

+ Đánh giá qua đối thoại..

- Do đặc thù của môn học nên việc kiểm tra đánh giá bao gồm cả lý thuyết và thực hành, hình thức có thể là tự luận hoặc trắc nghiệm..

 * Mục đích của việc kiểm tra đánh giá môn học:

+ Đánh giá hiện trạng chất lượng dạy và học hay kết quả học tập tại một thời điểm nào đó. ( Đánh giá thường xuyên)

+ Đánh giá sự phát triển: Việc đánh giá được diễn ra vào hai thời điểm khi mà giữa hai thời điểm đó có một tác động sư phạm nào đó. ( Đánh giá định kỳ)

  *  Nội dung kiểm tra đánh giá môn học:

(Giáo viên chủ động kiến thức môn học của từng khối lớp.)

 * Phương pháp kiểm tra đánh giá môn học:

+ Mức độ nắm vững kiến thức cơ bản: Thể hiện thông qua bài kiểm tra trắc nghiệm hoặc tự luận

+ Khả năng sử dụng máy tính và ứng dụng phần mềm: Thể hiện qua bài kiểm tra thực hành

+ Khả năng giải quyết vấn đề thể hiện qua khả năng biết đề xuất phương hướng giải quyết và biết lựa chọn công cụ thích hợp để  giải quyết: Thể hiện qua giao vấn đề, bài tập..

+ Khả năng làm việc theo nhóm: Giao bài tập…

 * Hình thức kiểm tra đánh giá:

Có 2 loại kiểm tra được quy định trong kế hoạch dạy học: Kiểm tra thường xuyên, kiểm tra đinh kỳ.

- Kiểm tra thường xuyên: Gồm kiểm tra miệng và kiểm tra viết dưới 45 phút

- Kiểm tra định kỳ: Gồm kiểm tra viết từ 45 phút trở lên được qui định trong phân phối chương trình và cuối học kỳ.

 2. Hình thức đổi mới đánh giá môn học:2.1- Kiểm tra miệng:

- Không nhất thiết phải tiến hành kiểm tra lúc đầu tiết học, có thể kiểm tra ngay trong giữa giờ học, kết hợp kiểm tra miệng với việc dạy bài học mới.

- Không nên chỉ yêu cầu học sinh nhắc lại các kiến thức đã học, mà yêu cầu học sinh chỉ ra mối liên kết với các kiến thức khác, tạo nên hệ thống các khái niệm, vận dụng kiến thức vào tình huống mới. Việc thuộc kiến thức cũ chỉ nên cho khoảng 7 điểm 3 điểm còn lại để đánh giá mức độ  hiểu sâu, sáng tạo, vận dụng kiến thức..Nên có lời nhận xét hay một lời khen, chê, nhưng đều mang tính động viên, khuyến khích nhằm tạo không khí hào hứng cho tiết học.

 2.2. Kiểm tra thực hành trên máy:

Mỗi học sinh phải có ít nhất 01 điểm kiểm tra thực hành được ghi vào sổ điểm để tính điểm học lực.  Phần kiểm tra học kỳ phải có phần điểm của thực hành.

Để kiểm tra thực hành yêu cầu:

- Trước giờ thực hành GV cần kiểm tra các máy tính để xác định máy có hoạt động tốt hay không.

- Các phần mềm cài đặt trên máy tính mang tính đồng bộ

- Trong giờ kiểm tra nhắc nhở học sinh lưu trữ bài tập vào vị trí an toàn nhằm tránh tình trạng mất điện, hỏng hóc mất bài của học sinh

- Tránh tình trạng gian lận trong các tiết kiểm tra: Copy bài của nhau…

2.3. Kiểm tra viết

- Đánh giá kết quả học tập của học: Xác định trình độ của học sinh

- Phát hiện những lệnh lạc: Do phía người dạy hay người học để có cách khắc phục

2.4. Khung đánh giá:

- Thang điểm kiểm tra : 10 điểm

- Tỷ lệ lý thuyết và thực hành: Phần lý thuyết 4 hoặc 5 điểm

                                               Phần thực hành 5 hoặc 6 điểm

2.5. Đề kiểm tra:

- Khi soạn đề kiểm  tra cần xác định:

+ Phạm vi kiếm thức cần kiểm tra.

- Đối với bài kiểm tra miệng hoặc15 phút, phạm vi kiến thức là bài học trước đó hoặc bài học sinh đang học

-  45 phút: Phạm vi kiến thức theo PPCT

- Học kỳ: Phạm vi kiến thức trong một học kì.

+ Mục tiêu cần đạt được là trên cả 3 mặt: Kiến thức, kỹ năng, thái độ.

+ Số câu hỏi, thời gian dự kiến, điểm cho mỗi câu hỏi

+ Câu hỏi rõ ràng, tránh những câu hỏi mang tính đa nghĩa..

Ví dụ về khung kiểm tra:

 ĐỀ KIỂM TRA

1.     Mục tiêu đánh giá:

2.     Yêu cầu của đề:

3.     Đề bài:

I.                   Trắc nghiệm:

II.                Tự luận:

4.     Hướng dẫn chấm.

                            CÁCH THỨC SOẠN GIÁO ÁN 

-         Yêu cầu về qui cách phông chữ:

+ Soạn bằng phông chữ: UNICO – Times New Roman

- Hình thức soạn:

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Tiết: ….          TÊN BÀI GIẢNG

I.                   MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:

-         Học sinh nắm…

-         Học sinh biết….

II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1.     Chuẩn bị của giáo viên.2.     Chuẩn bị của học sinh.

III. HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC

1.     Ổn định tổ chức.          2. Kiểm tra bài cũ           3. Bài mới.

* HOẠT ĐỘNG 1:…………………………..( Thời gian:    )

 * HOẠT ĐỘNG 2:…………………………..( Thời gian:    )

IV. CỦNG CỐ